12 Οκτωβρίου, Día de la Raza

Κάθε 12^η του Οκτώβρη, τόσο στην Ισπανία όσο και στην Λατινική Αμερική, εορτάζεται η λεγόμενη «Ημέρα της Φυλής» (Día de la Raza) προς τιμή της ανακάλυψης της Αμερικής το 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Ειδικά στο Μεξικό, οι εορτασμοί αυτής της ημέρας σχετίζονται με την πολιτισμική και φυλετική επιμειξία (mestizaje) που προέκυψε από την άφιξη του Κολόμβου στην ήπειρο, σύμφωνα και με τον ορισμό του Χοσέ Βασκονσέλος[1] περί «ιβηροαμερικάνικης φυλής». Πρόκειται αναμφίβολα για την πιο αντιπροσωπευτική επέτειο μιας ιστορικής διαδρομής που ξεκίνησε το 1492 και ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί. Διαβάζοντας τον Βασκονσέλος «εμείς οι ισπανοί, εξ’ αίματος ή εκ κουλτούρας»[2], μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η λατινοαμερικάνικη επιμειξία μπορεί να αναλυθεί από δυο σκοπιές, διάφορες μεταξύ τους –περισσότερο- για την ευκολία της ανάλυσης. Έτσι, έχουμε από την μία την επιμειξία εθνολογικού-κοινωνολογικού επιπέδου και από την άλλη αυτήν του πολιτισμικού, με την δεύτερη –οπωσδήποτε- απότοκο της πρώτης. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι φυλές –λευκή, ινδιάνικη και νέγρικη- που αποτέλεσαν τα συστατικά αυτού του μίγματος, αποτελούν και οι ίδιες καρπούς πρότερων επιμειξιών, π.χ. οι ισπανοί κατακτητές λόγω της συμβίωσής στην Ιβηρική με τους άραβες για περίπου επτά αιώνες.

peru.com

Η μετανάστευση ισπανών και νέγρων στον Νέο Κόσμο ήταν μια βραδεία διαδικασία που ξεκίνησε τον 16^ο αιώνα και πέρασε από διάφορες φάσεις. Ως προς τους νέγρους, ο όρος μετανάστευση ουδεμία σχέση με την πραγματικότητα έχει, μιας κι επρόκειτο για μεταφορές ανθρώπων παρά τη θέληση τους, λόγω της ανάγκης για εργατικά χέρια. Από την άλλη, ο μέσος ισπανός κατακτητής, μετέπειτα άποικος, ήταν ένας νέος άνδρας, που προερχόταν από τα χαμηλά και μεσαία στρώματα της Ανδαλουσίας, Καστίλλης κι Εξτρεμαδούρας και καθολικός, παρότι υπήρξε και παράνομη μετανάστευση αλλόδοξων. Δεν χωρά αμφιβολία ότι η αρχική έλλειψη λευκών γυναικών στην Αμερική, «όταν ο λευκός άποικος έπαιρνε γυναίκα μαύρη ή ινδιάνα γιατί δεν υπήρχε άλλη»[3], αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα των επιμειξιών, μιας και οι μιγάδες ήταν καρποί ερωτικών συνευρέσεων ισπανών (λευκών) ανδρών με γυναίκες νέγρες ή ινδιάνες, γεγονός που είχε σημαντικό αντίκτυπο στην κοινωνική διαστρωμάτωση της Λατινικής Αμερικής του 17^ου αιώνα. Από αυτόν τον αιώνα και πέρα, οι ισπανοί που γεννιούνται στην Αμερική σταματούν να αισθάνονται αμιγώς ισπανοί και αρχίζουν να αισθάνονται κρεολοί κι έτσι αρχίζει να σχηματίζεται η λατινοαμερικάνικη συνείδηση σε φυλετικό επίπεδο. Στο κοινωνικό επίπεδο, στην κορυφή της πυραμίδας της Αποικίας βρίσκονταν ισπανοί και κρεολοί, αν και μόνο στους πρώτους ανατίθενται οι υψηλές διοικητικές θέσεις, με τους δεύτερους να κατέχουν μόνο οικονομική δύναμη. Οι μιγάδες αποτελούσαν την πλειοψηφία του πληθυσμού, με την κοινωνική τους θέση να εξαρτάται από την νομιμοποίηση τους: εάν κι εφ’ όσον είχαν αναγνωριστεί από τον πατέρα αποκτούσαν την κοινωνική θέση του· εάν όχι, αυτήν της μητέρας, μιας και οι ισπανοί στην πλειοψηφία τους είχαν τις νέγρες και ινδιάνες ως ερωμένες. Στην κοινωνική βάση βρίσκονταν οι νέγροι και οι ινδιάνοι, απομονωμένοι από το υπόλοιπο του ιστού. Πιθανότατα η απομόνωση ήταν το πιο τυπικό χαρακτηριστικό αυτής της ρατσιστικής κοινωνίας. Παρά το γεγονός ότι ισπανοί και κρεολοί συναναστρέφονταν μεταξύ τους, στην πραγματικότητα ο φθόνος των κρεολών προς τους ισπανούς, λόγω της αποκλειστικότητας των τελευταίων ως προς τις υψηλές διοικητικές θέσεις, επρόκειτο να είναι ένα ισχυρό κίνητρο για τις μετέπειτα αποσχιστικές τάσεις της Λατινικής Αμερικής. Επίσης, οι «μη αναγνωρισμένοι» μιγάδες δεν κατάφεραν ποτέ να σχηματίσουν μια συμπαγή και αλληλέγγυα κοινωνική ομάδα, παρότι δεν είχαν πρόσβαση ούτε στο πανεπιστήμιο ούτε στα διοικητικά πόστα.

commons.wikimedia.org

Όσον αφορά την πολιτισμική επιμειξία, η περίπτωση του αναγνωρισμένου/νόμιμου μιγά Ίνκα Γκαρθιλάσο είναι χαρακτηριστική. Ο γιος του κονκισταδόρ Σεμπάστιαν Γκαρθιλάσο και της Ισαμπέλ Τσίμπου Όκγιο, ανιψιάς του (πρώην) αυτοκράτορα των Ίνκας, με έρεισμα το σοκ που υπέστη από την βίαιη συνεύρεση των δυο πολιτισμών, έγραψε για το μεγαλείο της κουλτούρας των Ίνκας, γραπτά που σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσαν μια διαμαρτυρία για την επιβολή κι υπερίσχυση της ισπανικής κουλτούρας σε αυτήν. Αναμφισβήτητα, η άφιξη των ισπανών στην ήπειρο σηματοδότησε, πέραν της πολιτικής, μια παράλληλη πολιτισμική επιβολή: σταματά την εξέλιξη της αυτόχθονης ινδιάνικης κουλτούρας και προωθεί μια πολιτισμική ομογενοποίηση με άξονες την ισπανική γλώσσα, το χριστιανικό δόγμα και τα ευρωπαϊκά καλλιτεχνικά ρεύματα. Με αυτόν τον τρόπο, από τον 16^ο αιώνα η κατασκευή των κτιρίων κι εκκλησιών της Αμερικής αρχίζει να βασίζεται στα ευρωπαϊκά αρχιτεκτονικά στυλ. Ακόμη περισσότερο και παρά την σπουδαία της φήμη, η υψηλού επιπέδου γλυπτική της Γουατεμάλας δεν αναπαριστά την πλούσια παράδοση των Μάγιας, αλλά χριστιανικές μορφές. Από την άλλη πλευρά, το ινδιάνικο στοιχείο βρίσκεται –όπως ο διάβολος- στις λεπτομέρειες όλης της λατινοαμερικάνικης κουλτούρας. Το συναντάμε στην ποίηση του Μπερνάρδο ντε Μπαλβουένα[4] και στον ηρωισμό της Αραουκάνα[5] του Αλόνσο ντε Ερθίγια. Όπως επίσης στον εξαίσιο πολυχρωμισμό και στο χρώμα του δέρματος των γλυπτών. Ακόμη και ο ινδιάνικος καθολικισμός ξεχωρίζει από τον αμιγώς ισπανικό, αφού πολλά στοιχεία της ινδιάνικης θρησκευτικής κουλτούρας αφομοιώθηκαν τόσο σε δογματικό όσο και λειτουργικό επίπεδο. Όσον αφορά την πολιτισμική συμβολή των νέγρων, αυτή –αν και σε μικρότερο βαθμό- είναι εμφανής στην αφροκουβανέζικη μουσική.

commons.wikimedia.org

Σε κάθε περίπτωση, η επιμειξία αποτελεί τον πιο καθοριστικό παράγοντα της ταυτότητας της ισπανοαμερικάνικης κουλτούρας κι έτσι στην Αμερική θα συντελεστεί «ο ύστατος σκοπός της Ιστορίας, να καταφέρει δηλαδή την πρόσμειξη λαών και πολιτισμών»[6]. Με τον ΟΗΕ να δηλώνει ότι «κάθε ιδέα ή δόγμα ανωτερότητας, βασισμένα στην φυλετική διαφοροποίηση είναι επιστημονικά αβάσιμη, ηθικά καταδικάσιμη και κοινωνικά άδικη», δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτές οι ιδέες και τα δόγματα είναι αποτελέσματα συγκεκριμένων πολιτικών. Το ισπανικό Στέμμα επεχείρησε στην Αμερική, με τρόπο παρόμοιο της εσωτερικής, την πολιτική ενοποίηση της απαγορεύοντας για τον λόγο αυτό την μετανάστευση αλλοδαπών, εβραίων, προτεσταντών, μουσουλμάνων και αθίγγανων στον Νέο Κόσμο. Με ανάλογο τρόπο, ο αποκλεισμός των κριολών από τις υψηλές διοικητικές κι εκκλησιαστικές θέσεις είχε ως στόχο τον περιορισμό της εξουσίας των τελευταίων. Συμπέρασμα; Ο λόγος της δημιουργίας φυλετικών προκαταλήψεων δεν είναι μόνο η μυωπία ορισμένων.         

---

[1] Χοσέ Βασκονσέλος Καλδερόν (1882-1959), μεξικανός φιλόσοφος και συγγραφέας.

[2] Vasconcelos, J. La Raza Cósmica. Misión de la raza iberoamericana. Notas de viajes a la América del Sur, Barcelona: Agencia Mundial de Librería, 1926, σελ. 11

[3] Ibid, σελ. 26

[4] (1562-1627) Κληρικός και ποιητής. Ήταν μη αναγνωρισμένος γιος ισπανού αποίκου.  Το σημαντικότερο ποιητικό του έργο είναι ο El Bernardo del Carpio o Victoria de Roncesvalles.

[5] Έπος του δευτέρου μισού του 16^ου αιώνα, το οποίο εξυμνεί το θάρρος και το σθένος της αντίστασης των ινδιάνων Αραούκος απέναντι στους ισπανούς κατακτητές

[6] Vasconcelos, J. La Raza Cósmica. Misión de la raza iberoamericana. Notas de viajes a la América del Sur, Barcelona: Agencia Mundial de Librería, 1926, σελ. 16

Fiestas de Moros y Cristianos

Στο Κρεβιγέντ του Αλικάντε, στην Ισπανία, αναβιώνουν από 3 έως 6 Οκτωβρίου οι μάχες μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων, με την ευκαιρία του εορτασμού του πολιούχου της πόλης Άγιου Φραγκίσκου της Ασίζης.

Όπως και σε άλλες περιοχές της χώρας, είναι πολύ διαδεμένες οι εκδηλώσεις αυτού του τύπου, των οποίων η παράδοση κρατά από τον 16^ο αιώνα. Σε αυτές συμμετέχει μεγάλο μέρος του πληθυσμού και ξεχωρίζει το θεατρικό παιχνίδι, τα ευρηματικά κοστούμια, η μουσική και ο χορός.

Απώτερός σκοπός αυτών των Fiestas de Moros y Cristianos είναι η αναβίωση του μουσουλμανικού παρελθόντος της Ισπανίας, καθώς οι moros (μουσουλμάνοι) κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της χώρας από τις αρχές του 8^ου αιώνα έως και το 1492, όταν και έπεσε η Γρανάδα, το τελευταίο οχυρό τους σε χριστιανικά χέρια. Όπως ήταν φυσικό αυτή η τόσο μακρόχρονη παραμονή των μουσουλμάνων στην Ιβηρική έχει αφήσει ένα βαθιά πολιτιστικό σημάδι, ιδιαίτερα στις περιοχές του νότου. 

Στις Fiestas de Moros y Cristianos οι κάτοικοι σχηματίζουν δυο «αντίπαλες» ομάδες, ντυμένες σε χρώματα και σχέδια της μεσαιωνικής εποχής, με τις «μάχες» τους να τερματίζονται με επικράτηση των «χριστιανών» και την επακόλουθη (ανα)κατάληψη της πόλης από αυτούς. Ειδικά στην περιοχή του Αλικάντε, στις ακτές της Βαλένθια, οι τοπικές αρχές δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στους εορτασμούς, καθώς αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες ισπανούς και ξένους τουρίστες. 

Φωτογραφίες: flickr

Καταλανικός εθνικισμός: Μύθοι και Πραγματικότητα

es.wikipedia.org

Στις 11 του Σεπτέμβρη, μεγάλο πλήθος καταλανών κατέκλυσε τους κεντρικούς δρόμους της Βαρκελώνης προκειμένου να γιορτάσει την Diada, την εθνική γιορτή της Καταλονίας. Με το βλέμμα στραμμένο στο επικείμενο(;) δημοψήφισμα της ενάτης του προσεχούς Νοέμβρη για την ανεξαρτησία της περιφέρειας, οι εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου σχημάτισαν ένα τεράστιο V, συνολικού μήκους 11 χιλιομέτρων, θέλοντας να στείλουν το δικό τους μήνυμα στην κυβέρνηση της Μαδρίτης. Σε αυτό το κιτρινοκόκκινο πάρτι, του οποίου οι αφίσες ανέγραφαν χαρακτηριστικά «9 Νοέμβρη ψηφίζουμε, κερδίζουμε», συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των πολιτικών παρατάξεων της Καταλονίας, ανεξαρτήτως ιδεολογικής απόχρωσης. Η πρόεδρος του Εθνικού Καταλανικού Συμβουλίου (ANC), Κάρμε Φορκαδέζ, κάλεσε στο μήνυμα της από το βήμα τον πρόεδρο της καταλανικής κυβέρνησης (Generalidad), Αρτούρ Μας, «να βάλει τις κάλπες».

es.wikipedia.org

Η αντίδραση της κυβέρνησης της Μαδρίτης απέναντι στην μεγαλειώδη συγκέντρωση χαρακτηρίστηκε μάλλον από αμηχανία. Ο πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι απεύθυνε ένα μήνυμα περί «αλληλεγγύης» κι «ενότητας» της Ισπανίας, ενώ η αντιπρόεδρος του κυβερνητικού συμβουλίου Σοράγια Σάενθ ντε Σανταμαρία, από το μουσείο της Βιέννης οπού βρισκόταν, αναφέρθηκε στον σπουδαίο ζωγράφο Χοάν Μιρό, λέγοντας συμβολικά πως «είναι ισπανός, είναι καταλανός, είναι κληρονομιά για όλους μας, ανήκει σε όλους μας». Αξίζει να σημειωθεί ότι η πάγια θέση της κυβέρνησης της Μαδρίτης, σχετικά με το δημοψήφισμα της ενάτης του Νοέμβρη, είναι πως αυτό δεν μπορεί να γίνει, όντας αντισυνταγματικό, καθώς το Σύνταγμα του 1978 στο 2^ο άρθρο του ορίζει σαφώς ότι η ενότητα του ισπανικού έθνους είναι μη διαπραγματεύσιμη. Από την άλλη, μπορείς να εμποδίσεις έναν λαό να ψηφίσει όταν θέλει να το κάνει; Σχετικά με αυτό, διαδηλωτές δήλωναν πως «όσο η Μαδρίτη μας λέει Όχι, το Ναι θα γιγαντώνεται». Παράλληλα, σχολίαζαν πως «χρησιμοποιούν την οικονομία για να μας φοβίσουν», απαντώντας έτσι στην καταστροφολογία της κυβέρνησης Ραχόι όσον αφορά την βιωσιμότητα μιας Καταλονίας ανεξάρτητης: «Θα χαθούν οι συντάξεις!»… Σας θυμίζει τίποτα;;; 

es.wikipedia.org

Ο όρος Αυτονομίες έχει μακρά παράδοση στην Ιβηρική, καθώς μέχρι τον 18^ο αιώνα και την άνοδο της οικογένειας των Βουρβόνων στον ισπανικό θρόνο μετά την επικράτηση τους στον Πόλεμο της Διαδοχής, οπότε και πρωτοεμφανίζεται ο όρος Ισπανία, οι σημερινές Περιφέρειες (Καταλονία, Βασκονία, Ανδαλουσία κ.α.), τότε βασίλεια ή δουκάτα, διατηρούσαν μια σειρά προνομίων (fueros) αυτοδιαχείρισης έναντι της κεντρικής εξουσίας της Μαδρίτης. Η 11^η Σεπτέμβρη, Diada ή Μέρα της Καταλονίας, παραπέμπει στην αντίστοιχη μέρα του 1714 με την παράδοση της Βαρκελώνης στα βουρβωνικά στρατεύματα, μιας παράδοσης που σήμανε και την κατάλυση των εν λόγω προνομίων της Καταλονίας για περίπου δύο αιώνες. Κατά την διάρκεια της Β’ Ισπανικής Δημοκρατίας (1931-39) η Καταλονία αποκτά αυτόνομη κυβέρνηση (Generalidad de Cataluña), της οποίας ο πρόεδρος Λιουίς Κομπάνις μιλάει για Καταλανικό Κράτος εντός μιας Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Ισπανίας. Η επικράτηση του Φράνκο στον Ισπανικό Εμφύλιο καταλύει εκ νέου την αυτονομία της Καταλονίας, η οποία θα αποκατασταθεί το 1977 και 1979, με την παλινόρθωση της Generalidad και την επαναφορά του Καθεστώτος Αυτονομίας αντίστοιχα. Σήμερα, η Καταλονία, όπως και όλες οι ισπανικές Περιφέρειες/Αυτονομίες, απολαμβάνει μεγάλο βαθμό αυτοδιαχείρισης και αυτονομίας, με δική της κυβέρνηση και κοινοβούλιο, πάντοτε εντός ενός ισπανικού κράτους που είναι ομοσπονδιακό χωρίς όμως να το δηλώνει… Αξίζει να σημειωθεί ότι τα καταλανικά (catalán) είναι η γλώσσα όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης της Καταλονίας, με τα ισπανικά (castellano) να διδάσκονται στην δευτεροβάθμια ως δεύτερη γλώσσα.

www.cancioneros.com

To γλωσσικό ήταν το πρωταρχικό έρεισμα της ανάδυσης του καταλανικού εθνικισμού κατά το πρώτο ήμισυ του 19^ου αιώνα, σε πλήρη συνάρτηση βέβαια με τις αρχές του Ρομαντισμού περί ταύτισης των εννοιών έθνους και κράτους. Πιο συγκεκριμένα, κατά την περίοδο αυτή δημιουργήθηκαν πολιτιστικές πρωτοβουλίες με στόχο την αποκατάσταση της καταλανικής γλώσσας, μιας γλώσσας πλούσιας σε λογοτεχνική παράδοση σε αντίθεση με άλλες της Ισπανίας (π.χ. της βάσκικης) και η οποία κινδύνευε τότε να μετατραπεί σε διάλεκτο. Κατά το δεύτερο μισό του αιώνα, η ισχυροποίηση της καταλανικής αστικής τάξης προσέδωσε σε αυτόν τον -μέχρι τότε- πολιτισμικό εθνικισμό οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις. Οι καταλανοί αστοί που βάσιζαν την άνοδο και ισχυροποίηση τους σε μεγάλο βαθμό στην κλωστοϋφαντουργική βιομηχανία αντιλήφθηκαν πως για γίνουν αποδεκτές οι απαιτήσεις τους για κρατικό προστατευτισμό της παραγωγής τους, απαιτήσεις που έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με αυτές των υπολοίπων ισπανών μεγαλοαστών που εξασκούσαν κυρίως εμπορικές δραστηριότητες και ως εκ τούτου απαιτούσαν περισσότερη ελεύθερη αγορά, έπρεπε να αποκτήσουν οι ίδιοι πολιτική εξουσία. Επιπλέον, τα εμπόδια της κυβέρνησης της Μαδρίτης, ως προς την είσοδο καταλανών στα ισπανικά πολιτικά δρώμενα, τους έκανε να καταλάβουν ότι πρωτίστως έπρεπε να γίνουν κυρίαρχοι της πολιτικής ζωής της περιφέρειας τους. Έτσι, σύμφωνα με τον ιστορικό Πιερ Βιλάρ «από το 1855 ως το 1917, μια συγκεκριμένη τάξη φιλοδοξούσε να αποκτήσει ένα Κράτος και βλέποντας να απορρίπτονται οι φιλοδοξίες της να διευθύνει το ισπανικό Κράτος, αναδιπλώθηκε… απαιτώντας έναν ντόπιο οργανισμό πολιτικά αυτόνομο». Στην προσπάθεια τους βρήκαν αρωγό την καταλανική Εκκλησία, έναν παραδοσιακά ισχυρό παίκτη στα πολιτικά δρώμενα της χώρας, με απαιτήσεις αντίστοιχες με τις δικές τους, που έβλεπε την πλειοψηφία των αρχιεπισκόπων της Καταλονίας, που ορίζονταν από το αρχιερατείο του Τολέδο, να μην είναι καν καταλανοί. Κάπως έτσι, από το «Η Ισπανία είναι το έθνος, η Καταλονία είναι η πατρίδα» των αρχών του 19^ου αιώνα φτάσαμε στο «η Καταλονία είναι το έθνος, η Ισπανία το κράτος» των αρχών του 20^ου.

en.wikipedia.org

Μια συζήτηση περί του πραγματικού ή όχι ενός εθνικισμού εν έτει 2014, βασιζόμενη σε ιστορικές αποδείξεις (εντός ή εκτός εισαγωγικών αυτές), μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε παράδοξη έως και γραφική… Το πρόσφατο παράδειγμα του δημοψηφίσματος στην Σκωτία είναι ενδεικτικό: οι ψηφοφόροι άνω των 65 ετών επέλεξαν την διατήρηση της χώρας εντός του Ηνωμένου Βασιλείου και οι νεότεροι επέλεξαν να ψηφίσουν υπέρ της ανεξαρτησίας. Ποιοι γνωρίζουν καλύτερα την ιστορία και παράδοση του τόπου τους; Γιατί αν κάποιος αντιτείνει σε αυτό ότι οι γηραιότεροι νιώθουν μεγαλύτερη ανασφάλεια απέναντι σε αλλαγές και οι νέοι το ακριβώς αντίθετο, τότε πάλι τα εθνικά ή/και εθνικιστικά κριτήρια της ψήφου έχουν πάει περίπατο… Θα αποφύγω σκόπιμα να χαθώ στην ατέρμονη αυτή κουβέντα και θα προτιμήσω να παραθέσω τις θέσεις δυο αρθρογράφων της εφημερίδας El País, του Χοσέπ Ραμονέδα και του Χοσέ Άλβαρο Χούνκο. Ο πρώτος υποστηρίζει στο άρθρο του El sentido de la historia (Το νόημα της ιστορίας) ότι «ο ισπανικός εθνικισμός και ο καταλανικός εθνικισμός είναι διαφορετικοί γιατί ανταποκρίνονται με διαφορετικούς ιδρυτικούς μύθους, πολιτισμικές παραδόσεις και τρόπους αντίληψης στην κοινή ζωή τους. Όμως η πραγματικά ουσιώδης διαφορά είναι ότι ο ένας έχει Κράτος και ο άλλος όχι. Ο καταλανικός εθνικισμός κατηγορείται ότι γαλουχεί τους πολίτες με μύθους και αξίες της παράδοσης του και, αντίθετα, δεν είναι καθόλου εθνικιστής ο υπουργός Γουέρτ [σ.σ. υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού της κυβέρνησης Ραχόι] όταν προκηρύσσει ότι θα ισπανοποιήσει τους καταλανούς […] Πείτε το χωρίς περιστροφές: η κουβέντα περί εθνικής κυριαρχίας είναι καλή όταν εξυπηρετεί την διατήρηση του status quo και απορριπτέα όταν προσπαθεί να το αλλάξει». Ενώ ο Χοσέ Άλβαρο Χούνκο, ιστορικός και συγγραφέας του Οι ιστορίες της Ισπανίας, στο άρθρο του Nacionalismo y dinero (Εθνικισμός και χρήμα) επιχειρεί μια έμμεση σύγκριση των ερεθισμάτων του νυν καταλανικού εθνικισμού με αυτόν του 19^ου και 20^ου αιώνα: «ο [τωρινός καταλανικός] επιχειρηματικός κόσμος δεν αισθάνεται κανέναν ενθουσιασμό, αλλά εγρήγορση, έναντι αυτού του κλίματος ανεξαρτητοποίησης που θα μπορούσε να τους απομονώσει από την αγορά με την οποία συναλλάσσονται. Στις  πολιτικές και πολιτισμικές ελίτ [της Καταλονίας], αντίθετα, ο διαμελισμός της αγοράς τους αποφέρει άμεσα οφέλη. Έχουν συμφέροντα σε αυτό το εθνικό σχέδιο, αν όχι οικονομικά, σίγουρα πολιτικά. Αυτό που επιδιώκουν είναι να ιδιοποιηθούν ένα κομμάτι εξουσίας, να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, να ανέλθουν στην κορυφή της ιεραρχίας, ακόμη και αν αυτή κυριαρχεί σε έναν χώρο περιορισμένο». Κάτι αντίστοιχο με το δικό μας «καλύτερα πρώτος στο χωριό, παρά τελευταίος στην πόλη» δηλαδή…

    

Βιβλιογραφία:

Pérez Joseph. Historia de España. Barcelona: CRITICA, 2006.

Ηλεκτρονικές Πηγές:

http://ccaa.elpais.com/ccaa/2014/09/22/catalunya/1411412470_886296.html

http://elpais.com/elpais/2014/08/28/opinion/1409238952_878803.html

http://ccaa.elpais.com/ccaa/2014/09/11/catalunya/1410448185_312936.html

http://www.libertaddigital.com/opinion/jesus-lainz/el-fraude-de-la-nacion-72968/

http://es.wikipedia.org/wiki/D%C3%ADa_de_Catalu%C3%B1a

http://es.wikipedia.org/wiki/Parlamento_de_Catalu%C3%B1a